29 lipiec 2026
Wyroki i interpretacje
Zgodnie z ustawą o VAT otrzymanie zaliczki na poczet konkretnej dostawy towarów lub usług powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie otrzymanej kwoty. Warunkiem jest możliwość jednoznacznego powiązania wpłaty z określoną przyszłą transakcją oraz jej definitywny charakter.
W interpretacji podatkowej z dnia 16 lutego 2026 r. o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.953.2025.2.MG, klient wpłacił zaliczkę na zakup indywidualnie skonfigurowanego towaru. Zaliczka została udokumentowana fakturą zaliczkową, a następnie klient zdecydował się sfinansować pozostałą część ceny za pośrednictwem leasingu. Jednocześnie wpłacona wcześniej kwota miała pełnić funkcję wkładu własnego do umowy leasingowej.
Organ nie miał wątpliwości, że w momencie otrzymania zaliczki wszystkie elementy przyszłej dostawy były znane. Towar został skonkretyzowany, strony zamierzały zrealizować transakcję, a więc powstał obowiązek podatkowy, który został prawidłowo udokumentowany fakturą zaliczkową.
Istota sporu sprowadzała się do tego, czy sprzedawca może wystawić fakturę korygującą „do zera” wyłącznie dlatego, że leasingodawca wymaga przedstawienia jednej faktury dokumentującej zakup przedmiotu leasingu.
Wnioskodawca argumentował, że klient składa pisemne oświadczenie o zaliczeniu wcześniej wpłaconej kwoty na poczet rozliczeń związanych z leasingiem. W efekcie sprzedawca wystawiał korektę faktury zaliczkowej, pomniejszał VAT należny oraz wystawiał jedną fakturę obejmującą całą wartość transakcji.
Dyrektor KIS uznał jednak takie podejście za nieprawidłowe. Organ podkreślił, że katalog sytuacji uzasadniających wystawienie faktury korygującej został określony w art. 106j ustawy o VAT i ma charakter zamknięty. Korekta może być wystawiona m.in. w razie zwrotu całości lub części zapłaty, zmiany podstawy opodatkowania czy stwierdzenia błędu w fakturze. Sama zmiana modelu finansowania transakcji nie mieści się jednak w żadnej z tych przesłanek.
Kluczowe znaczenie miało przy tym to, że zaliczka nie została zwrócona klientowi. Środki nadal pozostawały elementem rozliczenia tej samej dostawy towaru, a więc nie nastąpiło zdarzenie, które uzasadniałoby wyzerowanie faktury zaliczkowej.
W uzasadnieniu interpretacji organ zwrócił uwagę, że obowiązek korekty faktury zaliczkowej powstałby dopiero wtedy, gdyby doszło do faktycznego zwrotu wpłaconych środków nabywcy. Dopóki zaliczka pozostaje częścią rozliczenia tej samej transakcji, nie można mówić o wygaśnięciu obowiązku podatkowego powstałego w chwili jej otrzymania.
Innymi słowy, dla celów VAT znaczenie ma rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, a nie oczekiwania leasingodawcy dotyczące sposobu dokumentowania zakupu. Jeżeli pieniądze nie wracają do klienta, lecz nadal finansują tę samą dostawę, wcześniejsza faktura zaliczkowa pozostaje prawidłowym dokumentem podatkowym.
Interpretacja ma szczególne znaczenie dla dostaw pojazdów, maszyn oraz innych produktów wykonywanych lub konfigurowanych pod indywidualne zamówienie klienta. Stanowisko Dyrektora KIS potwierdza, że przedsiębiorcy nie mogą automatycznie korygować faktur zaliczkowych wyłącznie po to, aby dostosować dokumentację do wymogów instytucji finansujących. Jeżeli zaliczka nie została zwrócona, jej wyksięgowanie z ewidencji VAT może zostać uznane za nieprawidłowe.
Konsekwencją takiego działania może być zakwestionowanie rozliczeń VAT, ponieważ korekta prowadziłaby do bezpodstawnego obniżenia podatku należnego. Organ wyraźnie wskazał, że w opisanej sytuacji nieprawidłowe jest zarówno wystawienie faktury korygującej, jak i uwzględnienie jej w ewidencji VAT oraz pliku JPK_VAT.
Interpretacja pokazuje również, jak istotne jest rozróżnienie pomiędzy zmianą uczestników finansowania transakcji a zmianą samej transakcji. W analizowanej sprawie przedmiot dostawy pozostawał ten sam, a wpłacona zaliczka nadal służyła sfinansowaniu zakupu konkretnego towaru. Jeżeli otrzymana zaliczka pozostaje elementem rozliczenia tej samej dostawy, a środki nie są zwracane klientowi, brak jest podstaw do wystawienia korekty „do zera” oraz obniżenia podatku należnego. Sama zmiana sposobu finansowania zakupu, w tym wejście do transakcji leasingodawcy, nie niweluje skutków podatkowych wynikających z wcześniejszego otrzymania zaliczki.
Ważne zastrzeżenie dotyczące informacji
Uprzejmie informujemy, że niniejsza informacja nie stanowi usługi doradztwa prawnego i jest zgodna ze stanem prawnym na dzień jej przygotowania.