30 czerwiec 2026
Wyroki i interpretacje
Odliczenie podatku VAT pozostaje jednym z kluczowych mechanizmów zapewniających neutralność tego podatku dla przedsiębiorców. Niedawno Sąd Unii Europejskiej w sprawie T-689/24 wskazał, że podatnicy mają możliwość odliczenia VAT z faktury wcześniej niż w dacie jej otrzymania. Natomiast aktualna interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 maja 2026 r., sygn. 0112 KDIL1-3.4012.113.2026.1.KM, pokazuje jednak, że mimo korzystnego dla podatników orzeczenia sądu unijnego obowiązujące zasady odliczenia VAT nie uległy jeszcze zmianie.
Sprawa dotyczy podatnika prowadzącego działalność polegającą na świadczeniu usług rozliczanych w cyklach miesięcznych. W takim modelu usługi są faktycznie wykonywane w jednym miesiącu, natomiast faktury – zarówno sprzedażowe, jak i zakupowe od podwykonawców – wystawiane są w miesiącu następnym, przy czym wskazują datę sprzedaży przypadającą na koniec poprzedniego okresu. Powoduje to sytuację, w której obowiązek podatkowy w VAT należnym powstaje wcześniej niż możliwość odliczenia podatku naliczonego. W efekcie podatnik jest zobowiązany do czasowego „finansowania” podatku, ponieważ odliczenie VAT z faktur kosztowych następuje dopiero w miesiącu ich otrzymania.
Na gruncie przepisów ustawy o VAT mechanizm ten wynika wprost z konstrukcji prawa do odliczenia. Co do zasady prawo to powstaje w okresie, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy, jednak jego realizacja jest uzależniona od spełnienia dodatkowego warunku formalnego, jakim jest posiadanie faktury. Ustawodawca krajowy jednoznacznie wskazuje, że odliczenie nie może nastąpić wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę dokumentującą transakcję.
Na tym tle szczególnego znaczenia nabrał wyrok Sądu Unii Europejskiej z 11 lutego 2026 r. w sprawie T-689/24. W orzeczeniu tym wskazano, że przepisy krajowe nie mogą uniemożliwiać podatnikowi skorzystania z prawa do odliczenia w okresie, w którym spełnił on materialne przesłanki tego prawa, jeżeli dysponuje fakturą najpóźniej w momencie składania deklaracji podatkowej. W ocenie sądu unijnego wymóg posiadania faktury należy traktować jako przesłankę formalną wykonywania prawa do odliczenia, a nie warunek decydujący o jego powstaniu.
Wyrok ten wpisuje się w utrwaloną w prawie unijnym zasadę neutralności VAT, zgodnie z którą podatek ten nie powinien obciążać przedsiębiorców uczestniczących w obrocie gospodarczym. Sąd podkreślił, że opóźnianie prawa do odliczenia wyłącznie ze względów formalnych może prowadzić do naruszenia tej zasady, ponieważ podatnik przejściowo ponosi ekonomiczny ciężar podatku. W konsekwencji przepisy krajowe, które systemowo przesuwają moment odliczenia wyłącznie z uwagi na brak faktury w danym okresie – mimo jej późniejszego otrzymania przed złożeniem deklaracji – mogą być uznane za sprzeczne z dyrektywą VAT.
Mimo jednoznacznej konkluzji płynącej z orzeczenia T-689/24 Dyrektor KIS uznał, że podatnik w opisanej interpretacji nie może obecnie stosować wynikających z niego zasad. Kluczowe znaczenie ma tu aspekt proceduralny związany z funkcjonowaniem systemu sądownictwa Unii Europejskiej. Wyrok Sądu UE został bowiem objęty szczególną procedurą kontroli przez Trybunał Sprawiedliwości UE, prowadzoną pod sygnaturą C-167/26 RX. Jak wskazał organ podatkowy: „Zatem do czasu zakończenia procedury kontroli orzeczenia wyrok TSUE w sprawie T-689/24 jest nieskuteczny, co oznacza, że nie może Pan skutecznie powoływać się na to orzeczenie w celu realizacji prawa do odliczenia w innym terminie niż wynikający z obowiązujących przepisów prawa”. W związku z tym jego skuteczność została zawieszona do momentu zakończenia tej procedury.
Organ podatkowy wyraźnie wskazał, że w takiej sytuacji należy stosować obowiązujące przepisy krajowe w ich aktualnym brzmieniu, niezależnie od kierunku wykładni zaprezentowanego przez sąd unijny.
W konsekwencji podatnik przedstawiony w interpretacji nie ma prawa do odliczenia VAT w okresie, w którym powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych usług, jeżeli faktura dokumentująca te transakcje została otrzymana dopiero w kolejnym miesiącu. Odliczenie może nastąpić dopiero w rozliczeniu za okres, w którym łącznie spełnione są wszystkie przesłanki, w tym przede wszystkim posiadanie faktury.
Analizowana interpretacja wyraźnie pokazuje, że mimo dynamicznego rozwoju orzecznictwa unijnego praktyczne znaczenie tych rozstrzygnięć jest uzależnione od ich ostatecznego statusu proceduralnego. Dopóki wyrok T-689/24 pozostaje poddany kontroli Trybunału Sprawiedliwości UE, jego tezy nie mogą być stosowane w bieżących rozliczeniach podatników.
Ważne zastrzeżenie dotyczące informacji
Uprzejmie informujemy, że niniejsza informacja nie stanowi usługi doradztwa prawnego
i jest zgodna ze stanem prawnym na dzień jej przygotowania.